Category Samorząd w Polsce

OPLATA PARKINGOWA

Opłaty za parkowanie mogą być wprowadzone w miastach, na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to warunki mchu lub potrzeby zwiększenia rotacji parkujących pojazdów. Opłaty mogą być pobierane za:

czytaj więcej

NADZÓR NAD DZIAŁALNOŚCIĄ KOMUNALNĄ

Jednym z łączników między tradycją a współczesnością społeczności lokalnej jest instytucja kontroli społecznej. Samą obecność lej instytucji we współczesnej społeczności gminnej uznać można za relikt przeszłości. Jako instytucja tradycyjna, stała ona na straży społeczności lokalnej ujawniając zachowania zagrażające jej konsolidacji i trwałości. W tradycyjnej społeczności lokalnej kontrola społeczna była całkowita i wzajemna. Sprawowali ją wszyscy wobec wszystkich, a więc podmiotem kontroli była cała społeczność i każdy z jej członków zarazem, a przedmiotem – wszelkie zachowania jednostki. Oczywiście, również w społeczności tradycyjnej istniały specjalne uprawnienia kontrolne przysługujące niektórym tylko osobom. Byli to ludzie pełniący role społeczne szczególnie doniosłe dla życia zbiorowości określonego terenuH Pomimo przemian, m.in. w wyniku migracji, zatrudniania osób spoza gminy, pojawienia się zjawiska autonomii wśród niektórych członków społeczności. Indzie nadal czują potrzebę obserwowania i kontrolowania zachowań innych. Szczególnie czujnie obserwowani są miejscowi prominenci oraz osoby, które mieszkając poza gminą podjęli pracę w danej zbiorowości.

czytaj więcej

NADZÓR NAD DZIAŁALNOŚCIĄ KOMUNALNĄ CZ. II

Zagadnienie to ma istotne znaczenie w odniesieniu do samorządów, w nich bowiem bardzo często podejmuje się decyzje uwarunkowane wiedzą nie zawsze zapisaną na kartach formularzy wymaganych w systemie biurokraty cznym i będących często jedyną podstawą decyzji. Oczywiście przesunięcie środka ciężkości u stronę pozaformalną może być odebrane jako kumoterstwo – oczywiście pod warunkiem przestrzegania prawa. Dlatego słusznym wydaje się pogląd o rozszerzeniu zakresu jawności pracy samorządowych organów stanowiących. Spełnienie tego zapewne ograniczyłoby liczbę zdarzeń w życiu samorządów, które powodują ich negatywną ocenę, które wreszcie dotyczą zwykłego łamania prawa czy wykorzystywania przywileju „bycia u władzy” dla prywatnych korzyści nie zawsze znajdujących swoje usprawiedliwienie społeczne. Domniemywanie, że system kontroli społecznej mógłby być wystarczający /w konfrontacji z obserwowaną rzeczywistością/ mogłoby być uznane za naiwne. To właśnie powoduje nie tylko potrzebę ale i konieczność objęcia instytucji publicznych systemem kontroli zinstytucjonalizowanej, szczególnie kontroli gospodarki finansowej. W odniesieniu do samorządów terytorialnych kontrola taka sprawowana jest przede wszystkim przez instytucje państwa funkcjonujące w strukturze administracji rządowej. Kontrola jest zasadniczym elementem nadzoru nad działalnością komunalną.

czytaj więcej

NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY CZ. III

Sprawowanie nadzoru nad działalnością komunalną ma duże znaczenie w kształtowaniu zasad funkcjonowania systemu samorządu lokalnego. Nadzór ten odnosi się przede wszystkim do kontrolowania zgodności z prawem działań podejmowanych przez gminę oraz przede wszystkim kontroli właściwości prowadzonej gospodarki finansowej. W przeświadczeniu społecznym osoby dysponujące dobrem społecznym, jakim jest pieniądz, bardzo często ulegają pokusie przywłaszczenia sobie w sposób nieuzasadniony części lego dobra. I drugiej strony osoby zarządzające często zwracają uwagę na tendencyjność, niekompetencję oraz zbytnią częstotliwość prowadzonych kontroli. Przeświadczenia te wywodzą się bardzo często z okresu przedsamorządowego, kiedy to kontrola była często instrumentem pozbywania się niewygodnych ludzi a kontrolujący często spełniali rolę instrumentu osób lub określonych instancji paitii rządzącej. Trzeba jednak podkreślić konieczność sprawowania nadzoru, szczególnie ścisłego, w okresie transformacji ustrojowej – a więc w okresie przebudowy systemu prawnego i występowania wielu luk prawnych i możliwości czerpania nieuzasadnionych korzyści. W przyszłości, wraz z gruntowaniem się zasad demokracji lokalnej, system konlroli wewnętrznej będzie spełniał podstawowe znaczenie w sprawowaniu nadzoru nad prawidłowym funkcjonowaniem systemu zarządzania samorządami. Trzeba bowiem podkreślić, wskazuje na to Vincent Ostrom122 w oparciu o doświadczenia amerykańskie, że każde odwołanie się do wyższych instancji wiąże się z ryzykiem utraty kontroli nad sprawami lokalnymi na rzecz instytucji zewnętrznych, co w konsekwencji może prowadzić do osłabienia zdolności władzy lokalnej do radzenia sobie z problemami we własnym lokalnym kontekście. Dlatego też dążeniem lokalnych elit rządzących powinno być przede wszystkim stworzenie systemu we- wnątrzgminnego, który skutecznie będzie eliminował wszystkie nieprawidłowości. Dlatego szczególna rola przypada tu skarbnikowi, który zobowiązany jest do:

czytaj więcej

KWOTA ŁĄCZNEJ SUBWENCJI OGÓLNEJ 1 SUBWENCJI DROGOWEJ

– A. ŁĄCZNA SUBWENCJA OGÓLNA

– Z kwoty tej wyodrębniono:

– subwencję na zadania oświatowe:

czytaj więcej

Kontrolowanie wielkości dochodów i wydatków

Kontrolowanie wielkości dochodów i wydatków oraz prawidłowości zasad prowadzenia gospodarki finansowej. Kontrolowanie ma zapewnić przede wszystkim badanie zgodności zapisów w planie finansowym z ich realizacją oraz stwierdzenie zgodności realizowanej gospodarki finansowej z zasadami określonymi przez prawo. Zatem kontrolowanie nie polega tylko na stwierdzaniu czy pieniądze w swojej wielkości wydawane są zgodnie z planem przyjęty m w ramach ogólnej strategii zarządzania gminą ale również ez.y przy ich wydawaniu lub pozyskiwaniu przestrzegane byty wszystkie zasady racjonalnej i zgodnej z prawem gospodarki finansowej. Wynikiem kontroli może być także weryfikacja planów finansowych i rzeczowych, może też być konieczność zwiększenia lub zmniejszenia środków na realizację określonych zadań. Zapewnienie racjonalnego, zatem efektywnego i skutecznego wykorzystania zasobów finansowych pozostających w dyspozycji gminy. Uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy pieniądz lokalny jest wykorzystywany przez ich dysponentów w sposób jak najbardziej efektywny jest bardzo trudne. Dlatego też na podstawie informacji przedstawianych przez skarbnika, centralny ośrodek zarządzania ogólnego winien, biorąc za podstawę m.in. miejscowe standardy, możliwości pozyskania najtańszych wykonawców czy wykorzystanie wszystkich procedur powodujących potanienie kosztów i wzrost jakości wykonanej pracy, dokonać oceny efektywności w porównaniu do przypadków już znanych /np. w oparciu o doświadczenia zdobyte w innych gminach/ czy pożądanych.

czytaj więcej

Kontrola finansowa

Na podstawie ustawy o samorządzie terytorialnym z 1990 roku, nadzór nad samorządem sprawuje Prezes Rady Ministrów oraz wojewodowie. Wojewodowie są na obszarze właściwych im województw przedstawicielami rządu, wykonują wraz z podporządkowanymi im organami zadania administracji rządowej w terenie i sprawują ogólny – prawny nadzór nad gminami.Kf’. W zakresie spraw budżetowych, od 1.01.1993 roku7 nadzór sprawują Regionalne Izby Obrachunkowe. Regionalne Izby Obrachunkowe to organy, które powołane zostały tylko do kontroli gospodarki finansowej gmin. Spełniają one istotne funkcje, między innymi sprawują nadzór nad procedurą budżetową w gminach oraz sprawują kontrolę gospodarki finansowej gmin, związków międzygminnych oraz innych komunalnych osób prawnych. Zgodnie z prawem budżetowym, wykonanie budżetu gminy podlega kontroli rady gminy. Zarząd gminy przedstawia radzie gminy i regionalnej izbie obrachunkowej informację o przebiegu wykonania budżetu gminy za I półrocze w’ terminie 60 dni po upływie okresu sprawozdawczego.

czytaj więcej

KOMISJA REWIZYJNA

W praktyce działania samorządu ten tonalnego szczególne miejsce zajmuje komisja rewizyjna. Ostatnia zmiana w ustawie samorządowej obok wskazania obowiązku powołania przez radę komisji rew izyjnej, określa podstawowe zasady jej funkcjonowania. Komisja rewizyjna jest organem rady powołanym do kontroli działalności zarządu oraz gminnych jednostek organizacyjnych. W odróżnieniu od innych komisji, które może utworzyć rada, w składzie komisji rewizyjnej mogą być tylko radni nie będący członkami zarządu ani nie pełniący funkcji przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego rady. Komisja rewizyjna ma określone ustawowo obowiązki związane z realizacją budżetu, bowiem opiniuje wykonanie budżetu i przedstawia /po zaopiniowaniu przez RIO/ wniosek w sprawie absolutorium dla zarządu. Rada gminy może określić komisji rewizyjnej inne zadania, obok wpisanych do ustawy. Rada także określa zasady i tryb działania komisji i wpisuje je do statutu gminy. Obowiązkiem komisji rewizyjnej jest wydanie opinii w przypadku zamiaru powierzenia radnemu wykonania pracy /umowa zlecenie lub umowa agencyjna/ albo udzielenia zamówienia publicznego /gdy nie jest to objęte przepisami ustawy o zamówieniach publicznych/. Zazwyczaj w samorządzie terytorialnym rada gminy powołuje następujące komisje:

czytaj więcej

Kalkulacja subwencji na zadania oświatowe

Następnie Ministerstwo finansów’ określa sposób ustalenia przeliczeniowej liczby mieszkańców gminy oraz kalkulację subwencji ustalonej proporcjonalnie do przeliczeniowej liczby mieszkańców, z podziałem na:

czytaj więcej

INNE OPŁATY I DOCHODY

Obok opłat wynikających z ustawy o podatkach i opłatach łokalnych oraz innyclt ustaw określających inne rodzaje opłat pobieranych przez gminy, występują opłaty mające szczególny charakter nic dające się jednoznacznie zakwalifikować. Wynikają one z ustaw i aktów normatywnych odnoszących się do różnych dziedzin działalności gminnej /bądź gmina uczestniczy w ich wykonaniu/. Opłatami takimi są:

czytaj więcej

Gminy w nowej formule organizacyjnej

Gminy w nowej formule organizacyjnej, po wyborach w 1990 roku, przejęły funkcjonujący w systemie organów administracji państwowej stary aparat administracyjny oraz strukturę urzędów stopnia podstawowego. Zgodnie z prawem samorządowym oraz przepisami okresu przejściowego miały prawo ukształtowania nowego organu wykonawczego, stworzenia nowej struktury organizacyjnej urzędów oraz zatrudnienia nowych urzędników. Najbardziej interesującą z punktu widzenia opinii społecznej okazała się kwestia zmian kadrowych wśród urzędników’ oraz na szczytach samorządowej władzy etatowej. Wraz z powołaniem zarządów często pojawiały się postulaty gruntownej bądź istotnej swoim zakresem wymiany urzędników wcześniej pracujących w urzędach gmin. Powołane w okresie dużego entuzjazmu zarządy, po zapoznaniu się z obowiązkami oraz w obliczu pojawiających się dużych trudności, nie zawsze zdawały swój egzamin. To sprawiło, że w wielu samorządach, już w pierwszym okresie pojawiło się wiele postulatów zmierzających do zmian w składach zarządów, głównie przewodniczących /wójtów, burmistrzów/, a nawet odwołania całych zarządów. Przeciwnicy samorządów wykorzystywali takie przykłady do tworzenia nieprzychylnych opinii o samorządach i ludziach sprawujących władzę w oparciu o demokratycznie zdobyty mandat, szczególnie o osobach krytycznie oceniających system rad narodowych. Zjawisko zmian w organach wykonawczych samorządów nie było jednak tak duże jak wynikało to z potocznie formułowanych opinii. Trudno jest ocenić, wobec mało precyzyjnych informacji oraz braku sprawozdawczości w tym zakresie, ile zmian miało podłoże braku kompetencji osób, nieuczciwości czy było zwykłą rezygnacją lub odwołaniem w związku z nie udzieleniem absolutorium /co często miało wymiar niezgodny z prawem i uchwały takie były uchylane/. Z danych opublikowanych przez Krajowy Instytut Badań Samorządowych działającym przy Krajowym Sejmiku Samorządu Terytorialnego wynika, że w okresie pierwszych 6 miesięcy rady odwołały w całej Polsce 4 zarządy gmin, 84 przewodniczących zarządów61.

czytaj więcej

UTRZYMANIE CZYSTOŚCI I PORZĄDKI1

Z dniem I stycznia 1997 r.. weszła w życie ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach282. Z jej zapisów wynika, że utrzymanie czystości i porządku w gminach jest obowiązkowym zadaniem własnym samorządu terytorialnego. Gmina zadanie to realizuje poprzez tworzenie warunków do wykonywania odpowiednich prac w zakresie czystości i porządku oraz tworzenie instytucji zapewniających realizację zadań w tym zakresie, także poprzez inwestowanie, utrzymywanie czy eksploatację /też wspólnie z innymi gminami/ składowisk odpadów komunalnych. Zadaniem gminy jest też zapobieganie zanieczyszczania ulic, placów i terenów otwartych. Zgodnie z ustawą przewodniczący zarządu otrzymał uprawnienie udzielania zezwoleń każdemu podmiotowi na usuwanie, wykorzystywanie i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, prowadzenie działalności ochronnej przed bezdomnymi zwierzętami oraz prowadzenie schronisk dla bezdomnych zwierząt, który dysponuje odpowiednimi środkami do wykonywania usług oraz zapewnia należyty ich poziom.

czytaj więcej

SUBWENCJA OŚWIATOWA

Po 1989 roku dokonała się głęboka reorganizacja systemu oświaty obejmująca wszystkie jego szczeble, a przede wszystkim szkoły podstawowe, które przekazano samorządom terytorialnym. Tkwiąca w polskim społeczeństwie przed siębiorczość, doprowadziła do powstania dużej liczb) szkół wszystkich szczebli. Można w związku z t\m uznać, że w Polsce dokonał się głęboki proces decentralizacji systemu oświaty, zatem przejęcie roli kształcenia przez, osoby i instytucje niezależne od dotychczasowego systemu scentralizowanej administracji oświatowej. Decentralizacja oświaty, jak wskazują na to doświadczenia wielu państw219, nie jest zjawiskiem powszechnym w Europie i poszczególne kraje wybierają model najbardziej odpowiadający potrzebom i historycznie ukształtowanym przekonaniom. Nie można w oparciu o doświadczenia europejskie mówić więc o uniwersalnym modelu systemu oświaty /zdecentralizowanym czy centralistycznym/, o który oparty się demokracje europejskie, Polski system, zapoczątkowany reformami poczerwcowymi. chociaż należy do najbardziej zdecentralizowanych, to jednocześnie brakuje w nim czytelnego systemu podporządkowania szkól podstawowych samorządom terytorialnym oraz występuje nadmierny wpływ państwowej administracji oświatowej na szkolnictwo ponadpodstawowe. To sprawia, że najbliższe lata przyniosą dalsze, jak wskazują na to obserwacje – konieczne, zmiany w polskim systemie oświatowym, Musi nastąpić silniejsze podporządkowanie szkół interesom lokalnym czy regionalnym. Albowiem, jeśli chcemy mówić o rozwoju społeczno-gospodarczym, to jednym z podstawowych warunków jego jest rozwój oświaty, szkolnictwa oraz potencjału placówek naukowo-badawczych. Zaś niezbędnym warunkiem rozwoju oświaty jest odpowiednia baza lokalowa i materialna. Jak dotychczas jednak podstawowym źródłem finansowania oświaty jest budżet państwa.

czytaj więcej

Kolegium w pełnym składzie

Za organizację i zasady działania regionalnych izb obrachunkowych odpowiadają: kolegium izby i komisja orzekająca w sprawach naruszenia dyscypliny budżetowej. W sktad kolegium izby. obok przewodniczącego (którym jest prezes izby), wchodzi po 4 przedstawicieli z każdego województwa, w tym 2 powołanych przez sejmik i 2 przez Prezesa Rady Ministrów. W izbaclt obejmujących swoim zasięgiem obszar tylko jednego województwa, skład kolegium liczy 8 członków /po 4 powołanych przez sejmik i Prezesa Rady Ministrów/. Członkami kolegium nie mogą być członkowie organów samorządowych i pracownicy samorządowi. W zakresie spraw związanych z wykonaniem czynności kontrolnych, członkowie kolegium nie podlegają organom, które icli powołały. Prezesa izby powołuje Prezes Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii właściwych sejmików samo-

czytaj więcej