Category Samorząd w Polsce

DOCHODY MIENIA KOMUNALNEGO

Gmina jest osobą prawną i takie jej określenie pociąga za sobą konsekwencje w sferze działania i odpowiedzialności oraz dysponowania majątkiem. Oznacza to, że:

czytaj więcej

ŚRODKI SPECJALNE

Stanowią najprostszą formę pozabudżetowego finansowania działalności gminy, powiązaną organizacyjnie z macierzystą jednostką budżetową, leli istota polega na finansowym i rachunkowym wyodrębnieniu pewnych ściśle określonych dochodów, uzyskiwa- nych z prowadzonej przez jednostkę budżetową działalności ubocznej lub części jej działalności podstawowej, i przeznaczeniu ich na pokrycie kosztów prowadzenia takiej działalności. Dochody te najczęściej pochodzą z odpłatności za prowadzoną przez jednostkę budżetową działalność administracyjną lub usługową, z wpłat uczestników wspólnych akcji gospodarczych, z darów i podobnych źródeł. Najczęściej gminy decydują się na wybór tej formy finansowania dla takiej działalności, która nie wymaga specjalnego organizacyjnego i personalnego wyodrębnienia z macierzystej jednostki budżetowej. Konieczność jednak prowadzenia odrębnego rachunku bankowego, oddzielnej ewidencji, rachunkowości oraz sprawozdawczości nie stanowi zachęty dla gmin do szerszego korzystania z takiej formy finansowania zadań2-‚’1,1. Środki specjalne może powoływać i likwidować rada gminy w formie uchwały zwierającej:

czytaj więcej

Zróżnicowana gama form majątku a dochody gminy

Gmina może przekazać wykonywanie zadań komunalnych oraz mienie komunalne służące do ich realizacji innym podmiotom takim jak:

czytaj więcej

Wydatki osobowe

Normy szczegółowe odpowiadają w zasadzie paragrafom lub pozycjom wydatków budżetowych. Normy odnoszące się do jednej jednostki budżetowej określone są mianem norm indywidualnych, natomiast normy wykorzystywane dla określenia wydatków większej liczby jednostek nazwane są normami zbiorczymi-78.

Dość powszechnie wyraża się pogląd o potrzebie oparcia gospodarki finansowej samorządów lokalnych na d...

czytaj więcej

Zamówienia i środki publiczne

Pod pojęciem zamówienia publicznego, należy rozumieć zaproszenie do rozpoczęcia rokowań skierowane przez podmiot prawa publicznego w formie ogłoszenia /o przetargu nieograniczonym, ograniczonym, dwustopniowym/ lub innej informacji /o wstępnej kwalifikacji, o zaproszeniu do składania ofert wstępnych i ostatecznych, zapytania o cenę, zaproszenia do rokowań w sprawie zamówienia z wolnej ręki/ skierowane do odp...

czytaj więcej

Społeczeństwo o słabo ukształtowanej kulturze politycznej

W każdym społeczeństwie o słabo ukształtowanej kulturze politycznej, tak bowiem można ocenić wiele grup społecznych nie tylko w wymiarze lokalnym, tworzące się elity rządzące lub mające wpływ na rozstrzyganie spraw w dalszym i bliższym otoczeniu, stają przed pokusą dbania wyłącznie o siebie, zapominając o potrzebach innych ludzi. Uważne przyglądanie się naszym reprezentantom w strukturach władzy nie sprowadza się tylko do obowiązku obywatelskiego ale przede wszystkim /co jest siłą motywującą, mającą nie tylko znaczenie indywidualne/ do dbania o realizację naszych, indywidualnych potrzeb i najbliższego nam otoczenia. W społeczeństwie demokratycznym istnieje mniejsze zagrożenie zjawiskami patologicznymi w instytucjach decydujących o zbiorowych i indywidualnych potrzebach ludzi niż w takich, które demokrację tworzą. W odniesieniu do Polski można zaobserwować, nie tylko wśród elit lokalnych, szereg błędnych decyzji i omylnych ocen. Spory bardzo często zmierzają do osiągnięcia dominacji nad innymi a nie do doskonalenia mechanizmów umacniających zasadę umowy – niezbędny element współuczestniczenia wszystkich w czymś co na gruncie polskim nazywamy samorządnością. Dlatego też spory, wynikłe głównie ze sprzeczności interesów, aby stały się mechanizmem współdziałania /kompromisu, motorem poszukiwania najkorzystniejszych z punktu widzenia szerszego niż. jednej partii czy grupy społecznej/ muszą być rozstrzygane /bądź przypisane/ przez kompetentnych uczestników rządzenia.

czytaj więcej

SEJMIK SAMORZĄDOWY

W polskiej praktyce samorządowej instytucja sejmiku wojewódzkiego pojawia się po raz pierwszy w okresie międzywojennym w województwie poznańskim i pomorskim, a stało się to dzięki temu, że ustawa „Scaleniowa” z 1933 r. nie zmieniła ustroju samorządu wojewódzkiego funkcjonującego nadal w oparciu o regulacje prawne zaborców. W tamtej postaci sejmik był organem kontrolnym i uchwałodawczym. W jego skład wchodzili delegaci wybrani przez sejmiki powiatowe i rady miast wydzielonych z powiatów. Konstytucja Marcowa w swoich zapisacłi podkreśliła wagę funkcjonowania samorządów i tym samym ich wojewódzkiej reprezentacji. Sejmiki w niezmienionej postaci przetrwały do 1939 roku, w nieco zmienionej formie funkcjonowały także po II wojnie światowej aż do stworzenia systemu rad narodowych. Ustawa o samorządzie terytorialnym z 8 marca 1990 roku powołała wojewódzką reprezentację gmin, której status i konstrukcja prawna jest swoistym kompromisem i innowacją w historii Polski /ze względu m.in. na jednostopniowy samorząd terytorialny oraz sposób wyłaniania jego składu personalnego/. Sejmik w odróżnieniu od samorządów gminnych nie posiada osobowości prawnej a jego członkowie /delegaci/ pocłiodzą z wyborów pośrednich – są stąd delegatami wybranymi przez rady gminne.

czytaj więcej

NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY CZ. II

Nadzór nad działalnością Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zakresie orzekania, sprawuje Sąd Najwyższy. Polega to na rozpoznawaniu rewizji nadzwyczajnych od orzeczeń tego sądu, ustalaniu wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej oraz udzielaniu odpowiedzi na formułowane przez sąd pytania prawne. Naczelny Sąd Administracyjny ma prawo do kontroli legalności aktów prawnych, na których była oparta zaskarżona decyzja. Przykładem może być rozporządzenie Rady Ministrów, aibo zarządzenie ministra, wydane niezgodnie z przepisami najwyższej rangi obowiązujących w państwie. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma jednak prawa do uznawania takich aktów normatywnych za nieważne.

czytaj więcej

SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE

Samorządowe kolegium odwoławcze jest samorządowym organem administracji publicznej wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, orzekającym w indywidualnych sprawach administracyjnych, załatwianych przez organy gminy w ramach ich zadań własnych. W zakresie zadań własnych, kolegia rozpatrują przede wszystkim odwołania od decyzji administracyjnych i zażalenia na postanowienia organów gmin (wójta, burmistrza, prezydenta miasta, zarządu gminy). Kolegium, jako organ wyższego stopnia, orzeka również w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych decyzji, w sprawie wznowienia postępowania lub przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej. Samorządowe kolegia odwoławcze działają na mocy ustawy z 12 października 1994 rl(li’. Pod względem organizacyjnym i kompetencyjnym stanowią kontynuację kolegiów odwoławczych przy sejmikach samorządowych, które zostały utworzone w połowie 1990 r., w ramach reformy struktur samorządu terytorialnego.

czytaj więcej

Kontrolowanie działalności i ocenianie wyników podejmowanych działań

Zarząd w ramach nadzoru, poprzez wysłuchiwanie sprawozdań poszczególnych kierowników, bieżąco kontroluje efekty działań. Może też w ramach zarządzania ogólnego żądać informacji i sprawdzać ich wiarygodność poprzez system wewnętrznej kontroli podporządkowanej potrzebom określonym przez zarząd...

czytaj więcej

PODATEK OD ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH CZ. II

Rada gminy może obniżyć stawki podatku określone przez ministra finansów. Przy określaniu stawrek podatku, rada gminy uwzględnia rodzaj środka, pojemność skokową silnika lub moc silnika, ładowność, masę całkowitą, a także może uwzględnić wiek albo wartość środka transportowego. Rada gminy może wprowadzić także inne zwolnienia od tego podatku. Podatek ten jest płacony w dwóch równych ratach, do 15 lutego i 15 września. Wszyscy plącą podatek bez wezwania na rachunek budżetu właściwej gminy. Z uwagi na dynamiczny przyrost liczby środków transportu /głównie samochodów/ udział tego podatku w dochodach gmin stale rośnie i osiąga 2 do 5 proc. ogólnych dochodów.

czytaj więcej

OBLIGACJE KOMUNALNE

Zaspokajanie rosnących potrzeb finansowych gmin powoduje, że sięgają one po nowe źródła dochodów. Do niedawna najczęstszym sposobem pozyskiwania środków /obok oczywiście wpływów z podatków i opłat lokalnych oraz środków z budżetu państwa-‚ były kredyty bankowe. Nowe prawo o obligacjach wprowadziło możliwość dła gmin emisji papierów dłużnych, niekiedy korzystniejszych od kredytu-42. Rynek kapitałowy stworzył prywatnym przedsiębiorstwom i samemu Skarbowi Państwa możliwości czerpania kapitału bezpośrednio z rynku, uniezależniając się w dużym stopniu od kredytu bankowego. Na mocy ustawy z !99? r.24-\ na rynek kapitałowy wkroczyły gminy i powiązane z nimi przedsiębiorstwa użyteczności publicznej. Emisja obligacji pozwala na pominięcie pośredników i dotarcie do pieniędzy innych, niż banki, instytucji finansowych: funduszy powierniczych. emerytalnych i ubezpieczeniowych. Sprzedaż obligacji w ofercie publicznej staje się dodatkową, specyficzną formą promocji gminy i jej planów rozwojowych zarówno na swoim terenie i w całym kraju.

czytaj więcej

Wykonanie zadań określonych przez organizację

Zabiegając o podniesienie jakości świadczonych usług, w sytuacji słabo rozwiniętego rynku wewnętrznego, władze gminne sięgają po oferentów z zewnątrz i jeśli zmierza to tylko do zbudowania czy odbudowania poziomu dobrze świadczonych usług przez podmioty miejscowe, to jest to zjawisko bardzo pożądane. Pamiętając o korzyściach z funkcjonowania własnego rynku producentów dóbr, utrzymywanie na dłuższą metę stanu nierozwiniętego systemu własnych usługodawców- jest dla gminy bardzo niekorzystne. Wystarczy wskazać chociażby na ograniczenie możliwości zatrudnienia w gminie, podatki, które od działalności gospodarczej trafiają tam, skąd jest wykonaw-ca czy dostarczyciel dóbr i usług itd., nie mówiąc już o stratach społecznych i pogłębianiu się lokalnej apatii. Jest to też przyczyną, o którą może oprzeć się i rozwinąć konflikt lokalny – w- związku ze słabym stopniem rozwoju gminy /bowiem jest mniej pieniędzy w kasie gminnej i mniejsze możliwości zaspokojenia zbiorowych i indywidualnych potrzeb/.

czytaj więcej

Ograniczenie reformy samorządowej do poziomu gmin

Reforma samorządowa w Polsce dopiero się rozpoczyna. Wydatki sektora komunalnego stanowią zaledwie około 15 % wszystkich wydatków sektora publicznego. O tak niskim udziale (w niektórych krajach europejskich udział samorządu terytorialnego w sektorze publicznym przekracza 50%) decyduje nie tylko specyfika struktury wydatków sektora publicznego w Polsce (około 48% tych wydatków stanowią koszty wypłat świadczeń z ubezpieczenia społecznego i koszty obsługi długu państwowego), ale i fakt, że wiele zadań o charakterze wybitnie lokalnym nadal pozostaje w gestii administracji rządowej. W ciągu ostatnich sześciu lat wielokrotnie deklarowano intencję rozszerzenia kompetencji gmin, faktyczne rezultaty są jednak dość skromne. Powodów jest wiele – od niestabilności układu politycznego w Polsce, powodującego opóźnienia w legislacyjnej działalności Sejmu, do niechęci znacznej części administracji rządowej wobec przekazywania swych uprawnień gminom. Po sześciu latach funkcjonowania gmin można już stwierdzić, że gminy nie tylko odnalazły swoje miejsce w społeczeństwie i gospodarce, ale też wykazały, że dalsza decentralizacja uprawnień i wzmocnienie roli gmin w sektorze publicznym może w istotny sposób przyczynić się do poprawy efektywności funkcjonowania sektora publicznego i przełamania kryzysu finansowego sektora publicznego, z którym Polska boryka się od 1991 raku.

czytaj więcej